Μία νέα σελίδα στο παγκόσμιο εμπόριο ανοίγει την 1η Μαΐου, καθώς τίθεται σε ισχύ η ευρεία εμπορική συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τεσσάρων χωρών της Νότιας Αμερικής. Η συμφωνία συνδέει άμεσα την ευρωπαϊκή αγορά με το μπλοκ της Mercosur —Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη— δημιουργώντας ένα εμπορικό δίκτυο που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τέταρτο της παγκόσμιας οικονομικής δραστηριότητας.
Η ενεργοποίηση του πλαισίου αναμένεται να μειώσει δραστικά τους δασμούς και τα εμπόδια στο διατλαντικό εμπόριο, ενισχύοντας τη ροή αγαθών και επενδύσεων. Σε μία περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, η συμφωνία φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως σταθεροποιητικός παράγοντας.
Ωστόσο, η έναρξη της εφαρμογής της δεν έρχεται χωρίς επιφυλάξεις, καθώς βασίζεται σε προσωρινό μηχανισμό ενεργοποίησης, έπειτα από σημαντικά θεσμικά εμπόδια εντός της Ευρώπης.
Από τη διαπραγμάτευση στην εφαρμογή
Η πορεία προς τη συμφωνία υπήρξε μακρά και περίπλοκη, με τις πρώτες διαπραγματεύσεις να ξεκινούν στα τέλη της δεκαετίας του 1990. Αν και επετεύχθη πολιτική συμφωνία το 2019, η διαδικασία «πάγωσε» λόγω έντονων αντιδράσεων.
Αγροτικές οργανώσεις στην Ευρώπη εξέφρασαν φόβους για αθέμιτο ανταγωνισμό από φθηνότερα προϊόντα της Νότιας Αμερικής, όπως το βόειο κρέας και τα πουλερικά. Την ίδια στιγμή, περιβαλλοντικές οργανώσεις προειδοποίησαν για τον κίνδυνο επιτάχυνσης της αποψίλωσης των δασών, ιδίως στον Αμαζόνιο.
Παρά τις αντιστάσεις, το τελικό κείμενο δημοσιοποιήθηκε στα τέλη του 2024 και υπογράφηκε επίσημα στις αρχές του 2026. Οι πολιτικές εντάσεις συνεχίστηκαν, με ευρωπαϊκούς θεσμούς να ζητούν περαιτέρω νομικό έλεγχο. Τελικά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχώρησε σε προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας, παρακάμπτοντας τις καθυστερήσεις.
Η οριστική ημερομηνία ενεργοποίησης «κλείδωσε» τον Μάρτιο του 2026, όταν η Παραγουάη ολοκλήρωσε τις εσωτερικές διαδικασίες επικύρωσης, ανοίγοντας τον δρόμο για την έναρξη μιας από τις μεγαλύτερες εμπορικές συνεργασίες στον κόσμο.