ΑΘΗΝΑ — Έντονο καμπανάκι κινδύνου για τη βιωσιμότητα της νόμιμης αγοράς αλκοολούχων ποτών κρούει ο κλάδος, με τη γενική διευθύντρια της Ένωσης Επιχειρήσεων Αλκοολούχων Ποτών (ΕΝΕΑΠ), Σοφίκα Παπανικολάου, να επισημαίνει ότι η υπερφορολόγηση έχει φτάσει σε οριακό σημείο.
Μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, η κ. Παπανικολάου τόνισε ότι οι υψηλοί ειδικοί φόροι κατανάλωσης υπονομεύουν την ανταγωνιστικότητα των νόμιμων επιχειρήσεων, ενώ ταυτόχρονα στρέφουν τους καταναλωτές προς τις παράνομες αγορές. Όπως υπογράμμισε, η διατήρηση υψηλών τιμών λόγω της φορολογίας λειτουργεί ως βασικός μοχλός ενίσχυσης του λαθρεμπορίου.
Ασφυκτική πίεση στη νόμιμη αγορά
Σύμφωνα με τον κλάδο, περισσότερο από το μισό της τελικής τιμής ενός ποτού στην Ελλάδα προέρχεται από φόρους και επιβαρύνσεις, γεγονός που περιορίζει σημαντικά τα περιθώρια ανάπτυξης των επιχειρήσεων. Η κατάσταση αυτή επηρεάζει όχι μόνο τους παραγωγούς και διανομείς, αλλά και ολόκληρη την αλυσίδα της εστίασης και του τουρισμού, που αποτελεί βασικό πυλώνα της ελληνικής οικονομίας.
Η επιβάρυνση αυτή έρχεται σε μια περίοδο που η αγορά προσπαθεί να ανακάμψει, ενώ παράλληλα καταγράφονται πιέσεις στο κόστος ζωής, όπως φαίνεται και από άλλους τομείς της οικονομίας, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τις αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων.
Ρίζες του προβλήματος στην εποχή της κρίσης
Η σημερινή εικόνα δεν είναι τυχαία. Ανάγεται στην περίοδο μετά τη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση, όταν η Ελλάδα προχώρησε σε σημαντικές αυξήσεις φόρων προκειμένου να ενισχύσει τα δημόσια έσοδα. Στο πλαίσιο αυτό, ο ειδικός φόρος κατανάλωσης στα αλκοολούχα ποτά εκτινάχθηκε, κατατάσσοντας τη χώρα μεταξύ των πιο επιβαρυμένων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η διαφορά με γειτονικές χώρες και ανταγωνιστικούς τουριστικούς προορισμούς, όπως η Ιταλία και η Ισπανία, παραμένει μεγάλη. Αυτό δημιουργεί ισχυρά κίνητρα για διασυνοριακό εμπόριο και οργανωμένο λαθρεμπόριο, με αποτέλεσμα τη διαρροή σημαντικών εσόδων από τα δημόσια ταμεία.
Πανδημία και εύθραυστη ανάκαμψη
Η κατάσταση επιδεινώθηκε περαιτέρω κατά την περίοδο της πανδημίας, όταν η νόμιμη αγορά υπέστη δραματική πτώση λόγω των περιορισμών στην εστίαση και στον τουρισμό. Οι επιχειρήσεις βρέθηκαν αντιμέτωπες με πρωτοφανείς απώλειες, γεγονός που καθιστά σήμερα ακόμη πιο δύσκολη την προσαρμογή στο υφιστάμενο φορολογικό περιβάλλον.
Έκκληση για εξορθολογισμό
Η ΕΝΕΑΠ ζητά τη σταδιακή μείωση των ειδικών φόρων κατανάλωσης, ώστε να προσεγγίσουν τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Όπως υποστηρίζει, μια τέτοια πολιτική θα ενίσχυε τα νόμιμα έσοδα, θα περιόριζε το λαθρεμπόριο και θα έδινε ανάσα σε έναν κλάδο που συνδέεται άμεσα με την απασχόληση και την ανάπτυξη.
Το ζητούμενο, σύμφωνα με τους εκπροσώπους του κλάδου, είναι μια ισορροπημένη φορολογική στρατηγική που δεν θα λειτουργεί ως τροχοπέδη για την οικονομία, αλλά ως μοχλός βιώσιμης ανάπτυξης.