ΟΥΑΣΙΝΓΚΤΟΝ — Σε επικίνδυνη τροχιά κλιμάκωσης εισέρχονται οι σχέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών με το Ιράν, καθώς οι δύο πλευρές ανταλλάσσουν ανοιχτές απειλές για πλήγματα σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές. Το νέο αυτό επεισόδιο εντείνει τους φόβους για παρατεταμένη αποσταθεροποίηση των διεθνών αγορών και εμβάθυνση της ήδη σοβαρής παγκόσμιας έλλειψης καυσίμων.
Η ένταση πυροδοτήθηκε όταν ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον είναι έτοιμη να στοχοποιήσει τις εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας του Ιράν, πλήττοντας τον πυρήνα του εθνικού δικτύου ηλεκτροδότησης. Μια τέτοια ενέργεια θα μπορούσε να οδηγήσει σε εκτεταμένα μπλακάουτ στη χώρα.
Η απάντηση της Τεχεράνης ήταν άμεση και εξίσου σκληρή. Ιρανοί αξιωματούχοι προειδοποίησαν ότι οποιαδήποτε επίθεση στο ηλεκτρικό τους δίκτυο θα προκαλέσει μαζικά αντίποινα, με στόχο πετρελαϊκές και ενεργειακές εγκαταστάσεις σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
Αναλυτές της αγοράς ενέργειας προειδοποιούν ότι ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να επιδεινώσει δραματικά την ήδη εύθραυστη κατάσταση. Ήδη, διεθνείς οργανισμοί κάνουν λόγο για παγκόσμιο ενεργειακό σοκ, ενώ μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες έχουν σημάνει συναγερμό για τις εξελίξεις στην περιοχή.
Από την απειλή στην κρίση
Η σημερινή αντιπαράθεση δεν προέκυψε αιφνιδιαστικά, αλλά αποτελεί συνέχεια μιας ταχύτατα εξελισσόμενης σύγκρουσης. Στα τέλη Φεβρουαρίου, κοινές επιχειρήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά ιρανικών στόχων —όπως καταγράφηκε και στον βομβαρδισμό στη Νατάνζ— πυροδότησαν αλυσιδωτές αντιδράσεις.
Ακολούθησαν επιθέσεις σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές, με το Ιράν να ανταποδίδει, πλήττοντας στόχους στην περιοχή και ενισχύοντας τη στρατιωτική του παρουσία στον Περσικό Κόλπο. Η κατάσταση επιδεινώθηκε περαιτέρω όταν η Τεχεράνη προχώρησε σε απειλές και κινήσεις για τον έλεγχο των θαλάσσιων οδών, όπως είχε ήδη διαφανεί με το ενδεχόμενο κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ.
Το στρατηγικής σημασίας πέρασμα, από το οποίο διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου, μετατράπηκε σε σημείο ασφυξίας για την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, οδηγώντας σε εκτίναξη των τιμών και σοβαρές ελλείψεις.
Τελεσίγραφα και οριακές ισορροπίες
Μέσα σε αυτό το κλίμα, η Ουάσινγκτον εξέδωσε αυστηρό τελεσίγραφο προς την Τεχεράνη για την άρση των περιορισμών στη ναυσιπλοΐα, όπως αποτυπώνεται και στο τελεσίγραφο 48 ωρών. Η απειλή για πλήρη καταστροφή του ιρανικού ηλεκτρικού δικτύου αποτέλεσε το σημείο καμπής που οδήγησε στις σημερινές δηλώσεις περί γενικευμένων ενεργειακών επιθέσεων.
Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με αυξανόμενη ανησυχία, καθώς οποιαδήποτε περαιτέρω στρατιωτική ενέργεια σε αυτό το επίπεδο θα μπορούσε να προκαλέσει ντόμινο επιπτώσεων στην παγκόσμια οικονομία, παρατείνοντας επ’ αόριστον την ενεργειακή κρίση που ήδη δοκιμάζει κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και νοικοκυριά.